تهیه قهوه یونانی و آداب نوشیدن آن؛ تجربه‌ای فرهنگی از عطر، آرامش و گفتگو

اگر روزی به یکی از کافه‌های سنتی آتن یا جزایر یونان سر بزنی، بوی قهوه‌ای آرام و غلیظ در فنجان‌های کوچک سفالی توجهت را جلب می‌کند. این همان قهوه یونانی (Greek Coffee) است ، نوشیدنی‌ای که فقط برای بیدار شدن نیست، بلکه برای در لحظه بودن است. یونانی‌ها قهوه را نمی‌نوشند تا تمام شود؛ می‌نوشند تا زندگی را مزه‌مزه کنند.
در این مقاله، یاد می‌گیری قهوه یونانی را مثل خود یونانی‌ها درست کنی، و با آداب سنتی نوشیدنش آشنا شوی.

چرا قهوه یونانی برای تازه‌کارها سخت است؟

بسیاری از کسانی که برای اولین بار قهوه یونانی درست می‌کنند، از ته‌نشین شدن پودر یا طعم تلخ آن شکایت دارند.
اما این بخشی از ذات قهوه یونانی است ، این قهوه فیلتر نمی‌شود!
راز طعم خوب آن در دما، زمان و نوع هم‌زدن اولیه نهفته است.
اگر این سه مرحله درست انجام شوند، نتیجه فنجانی از قهوه خامه‌ای، آرام و خوش‌عطر خواهد بود.

آموزش پایه‌ای؛ طرز تهیه قهوه یونانی در خانه

 مواد لازم:

پودر قهوه یونانی (یا ترک بسیار نرم آسیاب‌شده): ۱ قاشق چای‌خوری برای هر فنجان کوچک

آب سرد: ۱ فنجان

جذوه (cezve یا briki): ظرف سنتی دم‌آوری

شکر (اختیاری):

در یونان (مثل ترکیه)، مردم قهوه‌شون رو با درجات مختلف شیرینی سفارش می‌دن، و برای هر درجه یک اسم مخصوص دارن:

بدون شکر: Skétos (اسکتوس):

قهوه کاملاً تلخ، بدون هیچ شکر. برای کسانی که طعم طبیعی و قوی قهوه رو دوست دارن.

کمی شیرین: Metrios (متریوس):
قهوه‌ای که با مقدار کمی شکر دم می‌شه (معمولاً نصف قاشق چای‌خوری). تعادل بین تلخی و شیرینی داره.

 شیرین: Glykos (گلیکوس):
قهوه‌ای که کاملاً شیرین تهیه می‌شه (معمولاً یک قاشق چای‌خوری یا بیشتر شکر). طعمش نرم‌تر و شیرین‌تره.

 مراحل تهیه:

• اضافه کردن مواد به جذوه:
  آب سرد را در جذوه بریز، سپس پودر قهوه و شکر (در صورت تمایل) را اضافه کن.
  هم بزن تا کاملاً حل شود؛ بعد از این مرحله دیگر هم‌زدن ممنوع است.
  
• حرارت دادن:
  جذوه را روی حرارت ملایم بگذار.
  به هیچ‌وجه عجله نکن  باید آرام‌آرام قهوه گرم شود تا کف و فوم قهوه شکل بگیرد.
  
• تشکیل کف :
  وقتی کف شروع به بالا آمدن کرد و در آستانه‌ی جوشیدن بود، قبل از به‌جوش آمدن کامل جذوه را از روی حرارت بردار.
  (اگر کف از بین برود، قهوه کیفیتش را از دست می‌دهد.)
  
• ریختن در فنجان:
  قهوه را با احتیاط در فنجان کوچک بریز تا کف به‌صورت یک‌دست روی سطح بنشیند.
  سپس بگذار ۱ تا ۲ دقیقه بماند تا پودر ته‌نشین شود.
  

پاسخ به باور غلط«قهوه یونانی همان قهوه ترک است!»

در ظاهر بله، اما در عمق خیر. قهوه یونانی از همان ریشه آمده، اما در رست ، نسبت آب، و نحوه‌ی کف‌گیری متفاوت است. در قهوه یونانی کف ، اهمیت ویژه‌ای دارد و معمولاً قهوه کمی سبک‌تر و ملایم‌تر از نسخه ترکی است. یونانی‌ها همچنین قهوه را آهسته‌تر و با احترام بیشتر می‌نوشند ، بخشی از مفهوم Filoxenia یعنی مهمان‌نوازی و حضور در لحظه.

جزئیات فنی، مقایسه و نکات کاربردی

 تفاوت قهوه یونانی با قهوه ترک

 اشتباهات رایج

• حرارت دادن سریع باعث از بین رفتن کف میشود .
  
• هم‌زدن بعد از شروع حرارت موجب ایجاد ته‌نشین ناصاف میشود.
  
• استفاده از قهوه آسیاب متوسط یا درشت ، ته‌نشینی ناقص به بار می اورد.

 راه اصلاح:
فقط یک‌بار در ابتدا هم بزن،
از پودر بسیار نرم استفاده کن،
و صبور باش چون قهوه یونانی باید آرام دم بکشد تا آرامش بدهد.

نکات کاربردی برای خانه

• اگر جذوه نداری، از قهوه‌جوش کوچک فلزی یا مسی استفاده کن.
  
• برای طعم واقعی، از آب سرد تصفیه‌شده استفاده کن.
  
• در کنار قهوه، لیوان آب سرد و یک تکه شیرینی سنتی (مثل لوکوم یا بیسکویت ساده) سرو کن.
  

آداب نوشیدن قهوه یونانی

در یونان، قهوه فقط نوشیدنی نیست؛ فرصتی است برای گفتگو، سکوت، یا تفکر. قهوه یونانی را داغ نمی‌نوشند؛آن را جرعه‌جرعه و با احترام می‌نوشند، در حالی‌که فنجان روی نعلبکی کوچک قرار دارد. در کافه‌های سنتی (کافنئو)، مردم ساعت‌ها با یک فنجان قهوه می‌نشینند و درباره‌ی زندگی حرف می‌زنند.
  گاهی فال قهوه از تفاله‌ی باقی‌مانده گرفته می‌شود که نشانه‌ای از ارتباط عمیق فرهنگی با این نوشیدنی. قهوه را هرگز با عجله سر نمی‌کشند، چون هدف بیدار شدن نیست؛ در لحظه بودن است.

جمع‌بندی

قهوه یونانی ساده است، اما در دل خود فلسفه‌ای دارد:
آرام دم کن، آرام بنوش، و به هر لحظه طعم بده. اگر بخواهی مثل باریستاهای مدیترانه‌ای، هنر کنترل حرارت و کف را یاد بگیری، از همین قهوه شروع کن ،قهوه‌ای که روح گفت‌وگو را در خود دارد.

اگر دوست داری راجب قهوه اطلاعات بیشتری بدانی و جزء طرفداران قهوه هستی پیشنهاد میدم این مقاله رو بخونی :فرهنگ قهوه در کشورهای مختلف :سفری به دنیای قهوه و آیین‌های آن
منبع :  Greek coffee