تأثیرات قهوه بر روی کلیه؛ از فواید تا مضرات

قهوه یکی از پرمصرف‌ترین نوشیدنی‌های جهان است و بسیاری از ما روزمان را با یک فنجان از آن آغاز می‌کنیم. اما آیا تا به حال فکر کرده‌ای تأثیرات قهوه بر روی کلیه چیست؟ آیا قهوه به کلیه‌ها آسیب می‌زند یا برعکس، می‌تواند از آن‌ها محافظت کند؟
در این مقاله ازآموزشگاه باریستایی آرسس شف، با نگاهی علمی و جامع بررسی می‌کنیم که مصرف قهوه چه اثری بر سلامت کلیه‌ها دارد، چه زمانی مفید است و در چه شرایطی باید با احتیاط مصرف شود.

 چرا بررسی تأثیرات قهوه بر روی کلیه مهم است؟

کلیه‌ها یکی از حیاتی‌ترین اندام‌های بدن هستند که وظیفه تصفیه خون، تنظیم مایعات و دفع سموم را بر عهده دارند. به همین دلیل، هر ماده‌ای که وارد بدن می‌شود  از جمله قهوه  می‌تواند به‌صورت مستقیم یا غیرمستقیم بر عملکرد کلیه‌ها تأثیر بگذارد. دانستن تأثیرات قهوه بر روی کلیه کمک می‌کند تا مصرف آن را آگاهانه تنظیم کنیم، نه از فوایدش محروم شویم و نه دچار عوارض احتمالی شویم.

 فواید قهوه برای کلیه‌ها

تحقیقات متعددی نشان داده‌اند که مصرف متعادل قهوه می‌تواند اثرات مثبتی بر سلامت کلیه‌ها داشته باشد. وقتی درباره‌ی تأثیرات قهوه بر روی کلیه صحبت می‌کنیم، باید بدانیم که کافئین و آنتی‌اکسیدان‌های موجود در قهوه می‌توانند عملکرد کلیه را در برخی موارد بهبود دهند.

 کاهش ریسک نارسایی کلیه

مطالعات در مجلات علمی مانند Kidney International Reports نشان داده‌اند:

" افرادی که روزانه قهوه می‌نوشند، کمتر در معرض نارسایی کلیه قرار دارند. ترکیبات فعال قهوه باعث بهبود جریان خون کلیوی و کاهش التهاب می‌شوند."

 کاهش احتمال تشکیل سنگ کلیه

یکی از جالب‌ترین تأثیرات قهوه بر روی کلیه، کاهش خطر سنگ کلیه است. قهوه خاصیت دیورتیک (ادرارآور) ملایمی دارد که می‌تواند به دفع املاح اضافی کمک کند. همچنین تحقیقات نشان داده‌اند که ترکیبات قهوه می‌توانند میزان تجمع کریستال‌های اگزالات را کاهش دهند یکی از عوامل اصلی تشکیل سنگ کلیه.

 خاصیت آنتی‌اکسیدانی قهوه

قهوه سرشار از پلی‌فنول‌ها و آنتی‌اکسیدان‌هاست که از سلول‌های کلیه در برابر رادیکال‌های آزاد محافظت می‌کنند. این ویژگی باعث می‌شود مصرف متعادل آن به سلامت بافت کلیه کمک کند.

 مضرات احتمالی قهوه برای کلیه‌ها

در کنار فواید، زیاده‌روی در مصرف قهوه می‌تواند اثرات منفی هم داشته باشد.
برای درک دقیق تأثیرات قهوه بر روی کلیه، باید جنبه‌های منفی آن را نیز در نظر گرفت:

 افزایش فشار خون کلیوی

مصرف زیاد کافئین ممکن است باعث افزایش موقت فشار خون شود. این افزایش فشار، اگر مزمن شود، می‌تواند به رگ‌های ظریف کلیه آسیب برساند. بنابراین، افرادی که فشار خون بالا دارند، باید مصرف قهوه را محدود کنند یا با پزشک مشورت کنند.

 دهیدراسیون (کم‌آبی بدن)

قهوه خاصیت ادرارآور دارد. نوشیدن زیاد آن، بدون جبران با مصرف آب کافی، ممکن است منجر به کم‌آبی بدن شود. از آن‌جا که کلیه‌ها برای عملکرد صحیح به سطح مناسب مایعات نیاز دارند، درک تعادل میان مصرف قهوه و آب برای جلوگیری از آسیب ضروری است.

 تأثیر بر داروهای کلیوی

برخی داروهای خاص برای بیماران کلیوی ممکن است با کافئین تداخل داشته باشند. در این موارد، مصرف زیاد قهوه می‌تواند اثر داروها را تغییر دهد. بنابراین اگر فردی مشکل کلیوی یا سابقه مصرف داروهای خاص دارد، باید پیش از مصرف منظم قهوه با پزشک مشورت کند.

 میزان مجاز مصرف قهوه برای سلامت کلیه‌ها

طبق بررسی‌های FDA و انجمن نفرولوژی آمریکا، مصرف روزانه‌ی ۳ تا ۴ فنجان قهوه (معادل ۳۰۰ تا ۴۰۰ میلی‌گرم کافئین) برای بیشتر افراد سالم بی‌خطر است. اما افرادی که مشکلات کلیوی دارند، بهتر است بدانند تأثیرات قهوه بر روی کلیه در بدنشان ممکن است متفاوت باشد. در چنین شرایطی، کاهش مصرف به ۱ یا ۲ فنجان در روز، یا انتخاب قهوه‌ی کم‌کافئین (Decaf Coffee) می‌تواند انتخابی ایمن‌تر باشد.

 باور غلط: قهوه باعث سنگ کلیه می‌شود

یکی از باورهای اشتباه درباره تأثیرات قهوه بر روی کلیه این است که قهوه عامل مستقیم تشکیل سنگ کلیه است. اما واقعیت علمی این است که قهوه در صورت مصرف متعادل، حتی احتمال تشکیل سنگ را کاهش می‌دهد. مشکل زمانی ایجاد می‌شود که فرد همزمان با قهوه، مایعات کافی مصرف نکند یا دچار کم‌آبی شود.
بنابراین، قهوه به‌خودی‌خود مضر نیست؛ کم‌آبی و بی‌توجهی به تعادل مایعات، عامل اصلی خطر است.

 جمع‌بندی

در این مقاله دیدی که تأثیرات قهوه بر روی کلیه می‌تواند هم مثبت باشد و هم منفی  بستگی به مقدار و شیوه مصرف دارد. مصرف متعادل قهوه (۳ تا ۴ فنجان در روز) برای بیشتر افراد سالم، نه‌تنها مضر نیست بلکه به سلامت کلیه‌ها کمک هم می‌کند. اما در صورت مصرف بیش‌ازحد یا بیماری زمینه‌ای، باید با احتیاط عمل کرد. قهوه، اگر آگاهانه نوشیده شود، نه دشمن کلیه بلکه دوست سلامتی است.

منبع :The effects of coffee on the kidneys; from benefits to harms.