موکاپات چیست؟ | انواع، طرز استفاده و بهترین برندهای بازار

شاید برای بسیاری از علاقه‌مندان قهوه، اولین بار که اسم «موکاپات» را شنیدند، این سؤال پیش آمده باشد: موکوپات چیست و آیا موکاپات همان اسپرسوساز خانگی است؟ واقعیت این است که موکاپات یکی از ساده‌ترین و درعین‌حال محبوب‌ترین ابزارهای دم‌آوری قهوه در خانه است. این وسیله ایتالیایی بیش از ۸۰ سال است که در آشپزخانه‌ها و کافه‌های کوچک حضور دارد و هنوز هم به‌عنوان یک روش مقرون‌به‌صرفه و سریع برای تهیه قهوه غلیظ شناخته می‌شود. در این مقاله با ماهیت موکاپات، تاریخچه، انواع مختلف آن، روش استفاده صحیح و برندهای معتبر بازار آشنا می‌شوید.

موکاپات چیست و چگونه کار می‌کند؟

به زبان ساده، وقتی می‌پرسیم موکوپات چیست، منظورمان همین اسپرسوساز روگازی که ابزاری فلزی است و روی شعله گاز یا اجاق برقی قرار می‌گیرد که با استفاده از فشار بخار آب، قهوه را دم می‌کند. ساختار آن از سه بخش اصلی تشکیل شده است: مخزن آب در پایین، سبد قهوه در وسط و مخزن قهوه آماده در بالا. زمانی که آب در بخش پایینی می‌جوشد، بخار ایجادشده باعث فشار به آب می‌شود و آن را از میان پودر قهوه عبور می‌دهد. نتیجه، قهوه‌ای غلیظ و معطر است که به اسپرسو شباهت دارد اما از نظر شدت طعم و میزان کرما (فوم سطحی) کمی متفاوت است.

چرا موکاپات محبوب شد؟

برای این‌که بهتر بفهمیم موکوپات چیست و چرا این‌قدر طرفدار دارد، باید به سادگی آن نگاه کنیم: بدون دستگاه گران‌قیمت و فقط با یک شعله معمولی می‌توان قهوه‌ای شبیه اسپرسو درست کرد. محبوبیت موکاپات بیش از هر چیز به سادگی، قیمت مناسب و قابلیت استفاده در خانه برمی‌گردد. در مقایسه با دستگاه اسپرسوساز حرفه‌ای، موکاپات نیازی به تجهیزات گران‌قیمت یا مهارت‌های پیچیده ندارد. تنها کافی است آب و قهوه آسیاب‌شده را در جای خود بریزید و روی حرارت بگذارید. همین سادگی باعث شده میلیون‌ها نفر در سراسر دنیا، از دانشجویان گرفته تا خانواده‌ها، موکاپات را به‌عنوان همراه روزانه خود انتخاب کنند. علاوه بر این، طعم قهوه موکاپات نزدیک به اسپرسو است و برای بسیاری از افراد تجربه‌ای رضایت‌بخش ایجاد می‌کند.

انواع موکاپات

وقتی می‌گوییم موکوپات چیست، نباید فقط به مدل کلاسیک آلومینیومی فکر کنیم؛ موکاپات امروز در جنس‌ها و طراحی‌های مختلفی تولید می‌شود و هرکدام تجربه‌ی متفاوتی از طعم و راحتی می‌دهند. و همین موضوع انتخاب را برای مصرف‌کنندگان جالب‌تر کرده است:

• موکاپات آلومینیومی: مدل کلاسیک و اصلی که توسط شرکت بیالتی در ایتالیا معرفی شد. سبک، مقاوم و مقرون‌به‌صرفه است اما نیاز به مراقبت بیشتری دارد چون ممکن است طعم فلزی به قهوه بدهد.
  
• موکاپات استیل: بادوام‌تر و مقاوم در برابر زنگ‌زدگی. برای اجاق‌های القایی (Induction) هم مناسب است. این مدل معمولاً گران‌تر است اما ماندگاری بالاتری دارد.
  
• موکاپات برقی: نسخه برقی، تعریف مدرن‌تری است از اینکه امروز موکاپات چیست؛ بدون اجاق، فقط وصلش می‌کنی و قهوه آماده می‌شود و فقط با اتصال به برق کار می‌کند. برای کسانی که راحتی و سرعت بیشتری می‌خواهند گزینه‌ای عالی است.
  
• موکاپات‌های چند کاپ: از یک کاپ (تک‌نفره) تا ۱۲ کاپ تولید می‌شوند. انتخاب ظرفیت بستگی به مصرف روزانه شما دارد.
  

طرز استفاده از موکاپات

راهنمایی آموزشگاه باریستایی آرسس شف این است که دانستن طرز استفاده از موکاپات فقط تکنیک نیست؛ این‌که دقیقاً بدانی موکوپات چیست و چطور فشار بخار در آن کار می‌کند، مستقیماً روی طعم نهایی قهوه اثر می‌گذارد. برای گرفتن بهترین نتیجه از موکاپات، رعایت چند نکته کلیدی ضروری است:

• مخزن پایینی را تا زیر سوپاپ ایمنی با آب جوش پر کنید. استفاده از آب جوش باعث می‌شود قهوه کمتر روی حرارت بماند و طعم سوختگی پیدا نکند.
  
• سبد میانی را با قهوه آسیاب‌شده مخصوص موکاپات پر کنید. دانه باید کمی درشت‌تر از اسپرسو و ریزتر از فرنچ‌پرس باشد. قهوه را صاف کنید اما فشار ندهید.
  
• بخش بالایی را ببندید و موکاپات را روی حرارت متوسط قرار دهید.
  
• وقتی صدای قل‌قل و خروج بخار را شنیدید و قهوه در مخزن بالا جمع شد، بلافاصله موکاپات را از روی شعله بردارید تا قهوه نسوزد.
  
• برای تجربه بهتر، قهوه را سریع سرو کنید.
  

 نکته علمی: دلیل اینکه نباید قهوه را فشار دهید این است که فشار بخار در موکاپات تنها حدود ۱.۵ بار است، بسیار کمتر از دستگاه اسپرسوساز (۹ بار). اگر قهوه بیش از حد فشرده شود، آب نمی‌تواند از آن عبور کند و نتیجه یا قهوه‌ای تلخ خواهد بود یا اصلاً دم‌آوری انجام نمی‌شود.

بهترین برندهای موکاپات در بازار

• Bialetti (بیالتی): برند ایتالیایی و مخترع موکاپات. مدل «موکا اکسپرس» آن معروف‌ترین موکاپات جهان است.
  
• GAT: برند ایتالیایی دیگر با طراحی‌های متنوع و کیفیت خوب.
  
• Ilsa: موکاپات‌های استیل با دوام بالا.
  
• Alessi: طراحی مدرن و لوکس با قیمت بالاتر.
  
• برندهای ایرانی و ترکی: در بازار ایران نیز نمونه‌های اقتصادی موجود است که کیفیت متوسط دارند اما برای شروع گزینه مناسبی هستند.
  

یک باور غلط درباره موکاپات

بسیاری فکر می‌کنند قهوه موکاپات همان اسپرسو است. در حالی که این دو تفاوت فنی دارند. اسپرسو با فشار ۹ بار تهیه می‌شود و معمولاً کرمای بیشتری دارد، در حالی که موکاپات تنها حدود ۱.۵ بار فشار ایجاد می‌کند. بنابراین قهوه موکاپات از نظر بافت و غلظت بین اسپرسو و قهوه فیلتری قرار می‌گیرد. این بدان معنا نیست که کیفیت پایین‌تری دارد؛ بلکه شخصیت و سبک دم‌آوری خاص خود را دارد.

جمع‌بندی

پس اگر از خودت می‌پرسی موکوپات چیست، می‌توان گفت یک راه ساده، مقرون‌به‌صرفه و قابل اعتماد برای داشتن قهوه‌ای پرقدرت در خانه است؛ اگرچه نمی‌تواند جایگزین کامل اسپرسو باشد، اما برای کسانی که می‌خواهند تجربه‌ای نزدیک به آن داشته باشند، بهترین انتخاب است. تنوع مدل‌ها، برندها و ظرفیت‌ها باعث می‌شود هر فردی بتواند متناسب با نیاز خود یک موکاپات مناسب انتخاب کند.

منبع :What is a moka pot