فرهنگ قهوه در کشورهای مختلف :سفری به دنیای قهوه و آیین‌های آن

قهوه تنها یک نوشیدنی نیست؛ بخشی از فرهنگ، تاریخ و هویت جوامع مختلف است. در هر کشوری، قهوه روایت خاصی از زندگی روزمره، مهمان‌نوازی، کار یا حتی آیین‌های مذهبی دارد. از کافه‌های تاریخی اروپا تا مراسم سنتی در خاورمیانه و آفریقا، قهوه پلی است میان مردم و فرصتی برای ارتباط و گفتگو.

در این مقاله از آموزشگاه باریستای آرسس شف به بررسی فرهنگ قهوه در کشورهای مختلف می‌پردازیم و نشان می‌دهیم که چگونه یک دانه کوچک، سبک زندگی ملت‌ها را شکل داده است.

قهوه در ایتالیا: اسپرسو به‌عنوان نماد ملی

ایتالیا یکی از مهم‌ترین مراکز فرهنگ قهوه در جهان است. اسپرسو در این کشور نه تنها یک نوشیدنی، بلکه بخشی جدانشدنی از زندگی روزمره است. ایتالیایی‌ها اسپرسو را معمولاً سرپا در کافه‌ها می‌نوشند و این کار نوعی آیین اجتماعی محسوب می‌شود. نوشیدنی‌هایی مانند کاپوچینو وماکیاتو نیز ریشه در فرهنگ ایتالیایی دارند و قوانین نانوشته‌ای برای زمان و نحوه مصرف آن‌ها وجود دارد. برای مثال، کاپوچینو به‌طور سنتی فقط در صبح خورده می‌شود، نه بعد از ظهر. این نظم و احترام به سنت، فرهنگ قهوه ایتالیایی را منحصربه‌فرد کرده است.

قهوه در ترکیه و خاورمیانه: آیینی اجتماعی و نماد مهمان‌نوازی

قهوه ترک که در فهرست میراث فرهنگی یونسکو نیز ثبت شده، جایگاه ویژه‌ای در فرهنگ ترکیه و خاورمیانه دارد. قهوه ترک در جَذوه یا ایبریک (قهوه‌جوش مسی) دم می‌شود و معمولاً با شیرینی‌هایی مانند راحت‌الحلقوم سرو می‌شود. در فرهنگ ترکی، قهوه فقط یک نوشیدنی نیست؛ بخشی از مراسم ازدواج، مهمان‌نوازی و حتی فال‌گیری است. در کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس هم قهوه عربی با هل و ادویه سرو می‌شود و در مجالس رسمی نشانه احترام به مهمان است. این نوع نگاه آیینی به قهوه، آن را به عنصر مهمی در هویت فرهنگی منطقه تبدیل کرده است.

قهوه در اتیوپی: مهد قهوه و مراسم سنتی

اتیوپی زادگاه قهوه است و هنوز هم فرهنگ قهوه در این کشور ریشه‌دار و آیینی است. «مراسم قهوه اتیوپی» یکی از مهم‌ترین سنت‌های اجتماعی این کشور است که در آن دانه‌های سبز قهوه جلوی مهمانان برشته، آسیاب و دم‌آوری می‌شوند. این مراسم می‌تواند چند ساعت طول بکشد و فرصتی برای گفتگو، ارتباط و ایجاد پیوند اجتماعی است. برای اتیوپیایی‌ها، قهوه فراتر از یک نوشیدنی انرژی‌بخش است؛ یک تجربه جمعی و نماد احترام به مهمان است.

قهوه در آمریکا: فرهنگ کافه و نوشیدنی‌های بزرگ

در ایالات متحده، فرهنگ قهوه با مفهوم «کافه به‌عنوان محل کار و اجتماع» شناخته می‌شود. آمریکایی‌ها بیشتر قهوه فیلتری و آمریکانو می‌نوشند که حجم بزرگ‌تری نسبت به اسپرسو دارد. کافه‌های زنجیره‌ای مانند استارباکس نقش بزرگی در جهانی‌سازی این سبک داشتند و نوشیدنی‌هایی مانند لاته و آیس کارامل ماکیاتو را به بخشی از فرهنگ جوانان تبدیل کردند. در آمریکا، قهوه بیش از آنکه آیینی سنتی باشد، ابزاری برای انرژی گرفتن، تعامل اجتماعی و حتی کار کردن در کافه‌ها است.

قهوه در ژاپن: ترکیب سنت و مدرنیته

ژاپن فرهنگی غنی در زمینه نوشیدنی‌ها دارد و چای همیشه در مرکز توجه بوده است. اما قهوه هم در ژاپن جایگاه ویژه‌ای پیدا کرده است. از دهه‌های گذشته، کافه‌های سنتی به نام «کیسّاتن» (Kissaten) محلی برای نوشیدن قهوه فیلتری آرام و دقیق بودند. امروزه ژاپن به‌عنوان یکی از پیشروان در تکنیک‌های دم‌آوری مدرن مانند «پُور اُوِر» (Pour Over) و «سایفون» شناخته می‌شود. ژاپنی‌ها با دقت و ظرافت خاص خود، قهوه را به هنری تبدیل کرده‌اند که ترکیبی از سنت و نوآوری است.

قهوه در برزیل: تولید و مصرف در زندگی روزمره

برزیل بزرگ‌ترین تولیدکننده قهوه در جهان است و فرهنگ قهوه در این کشور کاملاً با زندگی روزمره مردم گره خورده است. نوشیدنی محبوب آن‌ها «کافِزینیو» (Cafezinho) است؛ یک فنجان کوچک قهوه غلیظ و شیرین که در خانه‌ها، محل کار و حتی خیابان‌ها به مهمانان تعارف می‌شود. در برزیل، قهوه یک عنصر اجتماعی قوی است که فرصت ارتباط و مهمان‌نوازی را فراهم می‌کند.

جمع‌بندی

فرهنگ قهوه در کشورهای مختلف نشان می‌دهد که این نوشیدنی کوچک چگونه توانسته سبک زندگی ملت‌ها را شکل دهد. از آیین‌های سنتی اتیوپی و ترکیه تا کافه‌های پرجنب‌وجوش آمریکا و نوآوری‌های ژاپن، قهوه تنها یک نوشیدنی نیست؛ زبان مشترکی است برای ارتباط، مهمان‌نوازی و تجربه‌های مشترک انسانی.

منبع : Coffee culture in different countries